Beeld: bron

BuitenWijs werkt samen met basisscholen aan een duurzame toekomst door natuur- en milieueducatie. ToekomstBehendig vervulde een opdracht voor BuitenWijs: we onderzochten acht basisscholen in de gemeenten Houten, Nieuwegein, IJsselstein en Lopik die streven naar meer duurzaamheid. Lees hieronder hoe zij door middel van groene daken, moestuinen, natuurexcursies en cultuureducatie een heldergroene toekomst tegemoet gaan.

We hebben drie gemeenschappelijke noemers ontdekt bij deze scholen, namelijk: 1) gezonde levensstijl 2) nadruk op sociale vaardigheden en veiligheid op scholen 3) relatie met buiten: de natuurlijke omgeving.

Gezonde levensstijl

Op Openbare Daltonschool UniQ zorgt een gezonde levensstijl voor een duurzaam leven. Daltonschool UniQ uit Nieuwegein is niet zomaar een school, maar een Vreedzame, Gezonde, Sportieve, Afvalvrije Kraanwaterschool. Een goede leefstijl draagt bij tot een optimaal leerklimaat. Sporten, kraanwater drinken en veel groente en fruit eten horen bij elkaar. En wie lekker in zijn vel zit, presteert beter en zorgt ook voor een ander.

Samenwerking en empathie

Op Basisschool De Nieuwe Wiel in Lopik staat de sociaal-emotionele ontwikkeling van de leerlingen centraal. Kinderen leren hoe ze voor elkaar en de aarde kunnen zorgen. Gebeurtenissen uit de pauzes of op de gang worden uitgediept in de lessen. Zo leren de kinderen hoe ze het beste met anderen en zichzelf om kunnen gaan. Voor de schoolleiding is het een speerpunt dat leerlingen zich fijn en veilig voelen op deze school, en dat er niemand buitengesloten of gepest wordt.

Vreedzame basisschool Lucas Galecop stimuleert samenwerking. Sommige kinderen zijn wat minder sociaal vaardig dan anderen. Maar in de ervaring van directrice Rianne Spiegelberg hebben alle kinderen baat bij de Vreedzame School en de Kanjermethode. Een kind dat op een andere school werd gepest, staat nu als mediator op het schoolplein conflicten op te lossen. Bij Lucas Galecop start burgerschap al bij de kleuters.  

Op de katholieke basisscholen de Ark en de Ark van Noach richten ze zich op het aanleren van empathie. Deze belangrijke capaciteit bevorderen ze door cultuureducatie. Onderwerpen worden vakoverschrijdend verkend en begeleid door een kunstenaar die atelier houdt in de school. In samenwerking met Kunst Centraal worden er zeven cultuur-educatieve vakken gegeven. Dit is niet het enige echter: ook natuur- en milieueducatie en 21e eeuwse vaardigheden komen ruim aan bod. Regelmatig gaan de kinderen naar buiten, naar het bos. Er is zelfs een kabouterpad voor de kleuters. 

Naar buiten

Basisschool Het Mozaïek in Houten is een Kanjerschool, scholieren leren er bewust met elkaar omgaan. “Het was dus een kleine stap naar het leren hoe ze met de wereld om moeten gaan”, vertelt directeur Chris Roseboom. De school heeft een moestuin. Leerlingen zaaien zelf verschillende gewassen in het voorjaar. Deze oogsten ze weer in het najaar. Uiteindelijk koken de leerlingen zelf in de keuken met hun opbrengst. Zo is de cirkel rond. 

Op de Gerardus Majella in Cabauw is de natuur zo belangrijk dat het woord 'natuurlijk' in het logo staat — omringd door takken, blaadjes en bloemen. Ingeborg Geensen, leerkracht van groep 1/2, coördineert de afvalscheiding en het groen op school. Groep 2 en groep 7 verzorgden afgelopen jaar samen de moestuin. Ze kregen allemaal een stukje grond. Het schoolgebouw heeft ook een groen dak dat in de lente in bloei staat. "Jonge kinderen hebben nog niet zo'n oog voor het bijzondere dak," lacht Ingeborg. "Maar er ligt nogal eens een bal op het dak, en dan zien ze wel dat het groen is. Zomers staat het helemaal in bloei, en dan zie je ze allemaal wijzen. Wat meestal een gegeven is, wordt dan toch ineens bijzonder." De schooltuin onderhouden de leerlingen zelf.


Leerlingen aan het werk op een moestuin

Op De Tandem zaai en pluk je je eigen aardbeien. Leerlingen leren er cyclisch en systeemdenken. Lesgeven op deze manier houdt in dat ze de cyclus ‘van zaaien tot opeten’ in het echt zien. Ze planten bijvoorbeeld boerenkool en aardbeien in de moestuin, zodat ze deze planten groot zien worden. Vervolgens eten ze de oogst gezamenlijk op. Alhoewel de aardbeien vaak al verdwenen waren voordat ze geplukt konden worden. Dat de kinderen vrij toegang tot de tuin hebben, heeft hier vermoedelijk iets mee te maken.

Voor Marian de Haan, directeur van De Zevensprong in Houten, betekent duurzaamheid beter omgaan met zowel de aarde als met elkaar. Daarom zijn zij met het project Eco-schools gestart. Bij Eco-schools komt de duurzame ontwikkeling echt vanuit de kinderen. Op de Zevensprong kunnen leerlingen zich verkiesbaar stellen voor de leerlingenraad. Via deze raad zowel als via een ideeënbus hebben leerlingen echt invloed op de school. 

Zet de duurzame trend voort

Op al deze verschillende scholen leeft duurzame ontwikkeling. Buitenwijs draagt bij aan duurzame ontwikkeling bij deze scholen, door mensen actief met buiten in aanraking te brengen. Ook reikt Buitenwijs deze scholen lespakketten aan, en verzorgt zij natuur- en milieueducatie. Zo kunnen leraren leerlingen inspireren om wijs te gaan met hun eigen leefomgeving. Daarnaast begeleidt BuitenWijs steeds meer schoolteams om duurzame ontwikkeling te verankeren.

De inspiratie die ze geven, zijn als zaadjes in een vruchtbare grond. Leraren en leerlingen raken enthousiast, en zetten duurzame trends voort. Groene daken, moestuinen, cyclisch denken, empathie en zorg voor elkaar en de natuur — om duurzaam met elkaar te kunnen samenleven op deze aarde is dit allen erg belangrijk. Wij van ToekomstBehendig hopen dat deze voorbeelden u als lezer heeft geïnspireerd om ook een kiem van duurzame ontwikkeling te zaaien in de scholen waar u mee in contact staat. BuitenWijs is een goede samenwerkingspartner om die initiatieven mee te versterken.

 

 
Er is duidelijk vraag naar duurzame professionals bij werkgevers, van Unilever tot de bakker om de hoek. Nu het aanbod nog. Daar dragen wij aan bij.
 

Over ons

ToekomstBehendig.nl is een van de projecten van Groene Generatie, het Groene Brein en Studenten voor Morgen. Wij stimuleren duurzame ontwikkeling door middel van campagnes, onderzoek en slimme producten.

Lees meer...