Rob de Vrind is trekker van het netwerk Duurzaam MBO, dat het middelbaar beroepsonderwijs ondersteunt om duurzaamheid onderdeel te laten zijn van het onderwijs. "Duurzaamheid is niet meer weg te denken uit het MBO. Zeker sectoren als bouw en techniek hebben de wind in de rug maar het begint ook in andere sectoren te landen. Een goede docent ziet de duurzame ontwikkelingen in het werkveld en neemt ze mee in zijn lessen."

'Duurzaamheid is niet meer
weg te denken uit het mbo'

Duurzaamheid betekent voor elk vakgebied iets anders, en dat geldt ook voor de studenten van uiteenlopende opleidingen. "Een verpleegster-in-opleiding of een student in de bouw moet je op een andere manier enthousiasmeren," geeft Rob aan. Daarbij vindt hij het belangrijk om niet alleen de paar studenten die van zichzelf al geïnteresseerd zijn voor je te winnen, maar het gros van de leerlingenpopulatie.

Duurzaam geluk
Gelukkig heeft Rob ideeën over hoe je duurzaamheid aantrekkelijk kan maken. "De hele aarde zit te wachten op de ideeën van deze jongeren. Daar moet je ze van doordringen!," vertelt hij bevlogen. "Laat zo'n student weten: de wereld wordt beter door jóu, en door de ideeën die jij verzint. Duurzaamheid kan best een lastig onderwerp zijn. Leerlingen willen vaak gewoon huisje-boompje-beestje, een auto en een baan en dan komen wij ook nog aan met de problemen van de áárde."

'De hele aarde zit te wachten op de ideeën van deze jongeren'

"Leerlingen zitten vaak niet te wachten op nog meer problemen in hun leven. Maar dan zeg ik: een gelukkig leven met dat huisje-boompje-beestje waar je naar verlangt, daarvoor moet je juist duurzame doelen nastreven. Als we niet in actie komen zit het broeikaseffect of een gebrek aan schoon water je gelukkige leven straks in de weg."

Rob vliegt duurzaamheid aan vanuit het begrip geluk, vanuit kansen en mogelijkheden. "De high-tech society die we opbouwen: met sensoren, moderne technologieën en nieuwe ideeën over meer doen met minder materiaal en energie - leerlingen vinden dat interessant. Het prikkelt ze."

Opdrachten uit het bedrijfsleven
Het moderne onderwijs - veel contact met het bedrijfsleven, veel open opdrachten - dat Rob op veel scholen ziet, creëert veel mogelijkheden voor duurzaamheid. "De meeste ROC's streven ernaar dat opdrachten voor leerlingen écht zijn. De leerlingen werken veel harder als het ergens over gaat, dan wanneer ze een fictieve opdracht voor hun neus krijgen. En aangezien het in de bouw tegenwoordig gaat over nul-op-de-meter-woningen, is het logisch dat het onderwijs daar ook aandacht aan besteedt."

'Opdrachten moeten écht zijn, dan hebben de leerling en de wereld er meer aan'

Het samenwerken met het bedrijfsleven, waar de meeste van die echte opdrachten vandaan komen, is soms wel lastig. "Bedrijven willen vaak meteen een oplossing, terwijl het op school gaat om het leerproces van de leerling. Of het duurt nog een paar weken voor er een nieuw blok begint: het onderwijs heeft een heel ander ritme dan het bedrijfsleven."

Rob haalt veel duurzame opdrachten het onderwijs binnen, waar de wereld ook wat aan heeft. "Zo werkten leerlingen van Avans en Koning Willem 1 samen aan duurzame terrasverwarming. Hoe verwarm je een terras zónder veel energie te verspillen? Ze ontwierpen een terras met vloer- en infraroodverwarming, en perfectioneren dat zodat het echt gebruikt kan worden."

"Een andere opdracht begon met een hele open vraag: hoe zou jij een duurzame wijk bouwen? De leerlingen maakten maquettes, en presenteerden hun plannen met posters en filmpjes. Zo leerden ze op een leuke manier heel veel over duurzaamheid. Dat soort opdrachten en challenges wil ik meer: een boot of een auto op zonne-energie bouwen, een duurzaam huis ontwikkelen - er zijn mogelijkheden te over. Soms blijft het niet bij een wedstrijd, maar slaan het MBO, HBO en bedrijfsleven de handen ineen om de beste plannen te verwezenlijken."

'Hoe zou jij een duurzame wijk bouwen?'

Duurzame docenten
Ook voor docenten werkt het motiverend om de studenten zo bezig te zien. "Er is nog een weg te winnen in het informeren, inspireren en enthousiasmeren van docenten," geeft Rob aan. "Zij moeten zich dit thema eígen gaan maken. We kunnen docenten tot duurzaamheid verleiden als ze doorkrijgen dat jongeren mooie projecten kunnen verzinnen waarbij ze ook nog iets goeds doen voor de aarde. Dat maakt leerlingen én leerkrachten trots. Een docent die ik ken maakte zich niet druk om het milieu - hij had jacuzzi's en auto's in zijn tuin staan. Maar zijn ogen werden geopend door de interactie met studenten."

'Docenten moeten zich duurzaamheid eigen maken'

Om de leerkrachten een handje te helpen vertaalde Rob de leerdoelen die UNESCO-hoogleraar Arjen Wals van de WUR opstelde bij de duurzaamheidsdoelen van de VN. "Ik heb de cognitieve en socio-emotionele leerdoelen vertaald (https://www.duurzaammbo.nl/sdg-s) zodat ze toegankelijker zijn voor het Nederlandse onderwijs. Hopelijk gaan MBO-studenten en MBO-docenten er nu mee aan de slag."

"Er zijn 17 duurzaamheidsdoelen, dus het kan best lastig zijn om daar wegwijs in te worden. Nu zijn er betere handvatten om met de doelen aan de slag te gaan. En die doelen zijn er natuurlijk niet voor niets! Duurzaamheid is verbonden met alles."

Fotocredit: Rob de Vrind. MKF Infratechniek en Human Technology winnen 1e en 2e prijs bij Spark Challenge 2017.

 
Er is duidelijk vraag naar duurzame professionals bij werkgevers, van Unilever tot de bakker om de hoek. Nu het aanbod nog. Daar dragen wij aan bij.
 

Over ons

ToekomstBehendig.nl is een van de projecten van Groene Generatie, het Groene Brein en Studenten voor Morgen. Wij stimuleren duurzame ontwikkeling door middel van campagnes, onderzoek en slimme producten.

Lees meer...